Röportaj: Kaan Elbingil - Pozitif Köpek Eğitimi

MARİ

Ayın Roportaj Konugu: Pozitif Kopek Egitmeni Kaan ELBİNGİL

Roportaj Konusu:  Pozitif Kopek Egitimi

19 Temmuz 2010, Pazartesi

    Sevgili kopegim Mari ile tanisali henuz birkac ay olmustu ve onunla zorlu zamanlar geciriyorduk. Mari’ nin bizimle devam edebilmesi icin onun acilen sosyallesmesi ve ev ortaminda yasamayi ogrenmesi gerekiyordu. Ne yapacagimi bilemez bir haldeydim. Bende can havliyle profesyonel bir yardim almayi tercih ettim. Boylece Mari ve ben, kopek egitmenimiz Kaan Bey ile tanistik. Mari’ yi hic zorlamadan, incitmeden, yuksek bir hosgoruyle egitime aldigi gibi beraberinde bizi de egitime aldi. Her gecen gun yeni seyler ogreniyorduk ve evin icindeki durum hizla iyiye gidiyordu. Bir kolayliga sahip olmustum ve bunu paylasmak istedim. Artik benim gibi kopegi ile ne yapacagini bilemeyen bircok arkadasim da benim tavsiyem ile Kaan Bey’ den yardim almaya basladi. Bu harika adam, kopeklerimizle beraber bizim hayatimizi da tamamen degistirdi. Bizleri kopeklerimize daha da yakinlastirdi. Ve simdi cok mutluyuz…

Kopeklerle bu kadar iyi anlasan sevgili Kaan Elbingil ile sizler icin roportaj yapmaya karar verdim. Kaan Elbingil; Kopek egitimi alaninda profesyonel, son derece disiplinli ve isini titizlikle yapan biri… Gelin hem kopek egitimi konusunda bilgilenelim hem de onu daha yakindan taniyalim.

Meryem Ebru Sezen: Kopeklerle dostlugunuz nasil basladi?

Kaan Elbingil: Kendimi bildim bileli kopekleri cok seviyorum. Cocuklugum Izmir’ de gecti. O zamanlar Izmir’ de otobuslerde kopeklere izin veriliyordu. 3 – 4 yaslarindayken otobuste kopek gordugumde otobusten iniyormus gibi yapardim ve gizlice otobuste kalarak kopegi sevmeye devam ederdim. Ailem, pek cok kere otobuslerin pesinden gelip durdurarak beni almislardir. Onlarla konusurdum, oyun oynardim. Eve surekli buldugum kopekleri goturuyordum ve hatta evdekilerden gizli odamda bakiyordum. Bulununca cok az kismi evde kalirdi, geri kalani da iade olurdu. Arkadaslarimla tanidiklarimizin kopeklerini sabahtan alirdik ve kendi kendimize egitmeye calisirdik. Onlarla dolasirdik. Vaktimi hep boyle geciriyordum.

M.E.S: Kopek egitmenligi alanina profesyonel anlamda nasil gectiniz?

K.E: Amatorce basladi bu is. O zamanlar para kazanmak gibi bir gayem yoktu. Daha sonra zaman ilerledikce izledigim egitmenlerden, kopeklerle ilgili edindigim egitim bilgilerinden kendi kendime teknikler olusturmaya calistim. Ama hicbir zaman baski icerikli uygulamalar  benim kafama yatmadi. Daha sonra arastirmalarim esnasinda pozitif egitime rastladim. Pozitif egitimi yurtdisindan takip etmeye basladim. Ardindan ozel bir akademiye giderek pozitif kopek egitim lisansini alarak mezun oldum.

M.E.S: Neden pozitif egitim?

K.E: Kendimi bildim bileli hep kopeklerle yan yana olmusumdur. Galiba ben onlara, onlar da bana iyi geliyoruz. Pozitif egitimle tanisana kadar ki deneyimlerimde hep icimde bir soru isareti vardi. Tuvaletini yanlis yere yapan kopegin burnunu oraya surtun, poposuna gazeteyle vurun, bagirin, guzelce bir kere gununu gosterin sonra nasil kuzu gibi olur turunden agizdan agiza dolasan cumlelere ya da bilimsel kilif altinda saklanmis tavsiyelere hep tepkili ve arayis icinde bakardim. Nihayet Avrupa ve Amerika da artik ciddi sekilde yaygin olarak kullanilan pozitif egitimi taniyinca anladim ki aradigim seyin onemli bir kismi iste burada.

M.E.S: Pozitif egitimi biraz acabilir miyiz?

K.E: Pozitif egitime isterseniz hemen kisa bir ornekle giris yapalim: Diyelim ki kopegimizin tuvalet sorunu var ve belli bir yere yapmasini istiyoruz. Eger yanlis yere yaptiginda canini yakar ya da onu korkutursaniz ona dogruyu ogretmis olmazsiniz. Sadece kopeginizin beynine o bolgeyle ilgili bir tehdit kazirsiniz, ustelik psikolojik yan etkilerini de bilmeden bunu yaparsiniz. Eger dogru yeri dogru zamanda ve dogru sekilde odullendirmeyi becerebilirseniz, bu kez keyifli birseyi yeniden yakalamak isteyen bir kopeginiz olur. Yani sizin istediginiz yere tuvaletini yapmak icin kendiliginden istek gosterir. Birinde surekli basina gelecek kotu davranislardan kacinma psikolojisinde olan ve zorla birseyleri kabul etmek zorunda birakilan mutsuz bir kopek. Digerinde ise secme sansi olan ve dogal olarak mutlu oldugu seyi tekrarlamak uzere dogru yere tuvaletini yapmaya calisan mutlu bir kopeginiz olacaktir. Pozitif egitim dogru ve yanlisi aynen bu sekilde kopeginizin secmesini ister. Gonullu olarak zorlamadan, dogrularinizin secimini odul sistemiyle kopege daha cazip hale getirir.

M.E.S: Kopeklerle genelde ne tur sorunlar yasanir?

K.E: Uzerimize atlama, tuvalet, tasma cekistirme, havlama, isirma, masadan yemek yemeye calisma, koltuklara cikma gibi davranis problemleri ya da agresyon, korkaklik, asosyallik, araba korkusu gibi karakterle ilgili problemler yasayabilirsiniz. Yani akliniza gelebilecek her turlu sorunu sadece odul kullanarak, yanlislari cezalandirarak degil dogrulari odullendirerek yok edebilir ya da bu konularda ciddi bir yol katedebilirsiniz.

M.E.S: Toplum genelinde kopeklerin siddet kullanilarak, azarlayarak verilen egitimin gecerliligine dair gorusler var. Peki, egitimde kopege zarar vermenin anlami nedir?

K.E: Insanlarin; Kopeklerini dovmeden, onlari azarlamadan yani kisacasi fiziksel ya da ruhsal olarak canlarini acitmadan da egitebileceklerini bilmelerini istiyorum. Nasil cocuk egitiminde artik bilimsel methodlar varsa ve bunlar siddeti degil de anlayisi, hosgoruyu, empatiyi iceriyorsa emin olun kopekler de ayni hosgoruyu ve empatiyi hak ediyorlar. Eger kopegimize zarar verecek bir noktaya geldiysek, bu durum kesinlikle kopegimizle degil kendimizle ilgili bir sorundur. Problemler karsisinda nasil bir ruh haline girdigimizle, tahammulsuzlugumuzle ve kopekler hakkindaki yetersiz donanimimizla ilgilidir.

M.E.S: Peki, burada kopek egitmenin rolu nedir?  

K.E: Kopek egitmeni, dogru ve yanlis secimleri mumkun olabilen en net ve eglenceli sekilde kopeginize sunma bilgisi ve yetenegine sahip kisidir. Cunku eger egitimde kopeginizin istegi ve mutlulugu yoksa o zaman zorunlu bir egitimden bahsediyoruz demektir.

M.E.S: Bir kopegin egitimi ne zaman baslamalidir?

K.E: Aslinda kopeginiz eve geldigi andan itibaren egitim baslamak zorundadir. Eger bir kopegin eve gelmesi icin en uygun zaman olan 2 aydan kucukse bu egitim cok yumusak gecislerle ev hayatini ve bazi kurallari ona hic zorlamadan ogrenmesini saglamak ve yeni hayatina alistirmak olacaktir. Eger 2 aylik ve uzeriyse komut egitimine de cok rahat gecebilirsiniz. Yani egitim 2. aydan itibaren cok rahat uygulanabilmektedir. Egitim vermek sonraki yaslarda da soz konusudur. Ancak ileri yaslarda yapilacak egitim bir nevi davranis terapisi anlamina gelir.

M.E.S: Kopegiyle gecirdigi ilk birkac ay icerisinde evinde cesitli problemler yasayanlar, adapte olamadiklari gerekcesiyle bu yavru kopekleri sokaga birakabiliyorlar. Belki de bu kisilerin pozitif egitimden haberleri olsaydi bircok kopek evsiz kalmazdi.

K.E: Zaten bir kopegin eve geldikten sonra tum sabirlar zorlanarak en sonunda “Biz bu hayvanla maalesef bas edemiyoruz.” denilerek terk edilmesi ihtimalinin zaman araligi genelde 3-5 ay arasidir. Pozitif egitim tam bu zaman araliginda, hem de daha sorunlar baslamadan kopek sahibine ve kopege yardimci olmayi hedeflemektedir. Ayrica evinden disari atilmis kopegin nasil aci cekecegini anlatmaya hic gerek yok sanirim.

M.E.S: Her kopek icin ayri stratejiler mi gelistirirsiniz?

K.E: Kesinlikle. Her kopek ayri bir karakterdedir.

M.E.S: Peki, egitimlerde basinizdan gecen unutamadiginiz bir aniniz var mi?

K.E: Sadece kopegiyle tuvalet problemi yasadigi icin bana ulasan bir bayan vardi. Evlerine gittigimde kopege siddet uyguladiklarini anladim. Kisa bir diyalogun ardindan itiraf ettiler. Erkek arkadasinin cok ciddi bir sekilde kopege uyguladigi siddeti anlatti. Yarim saat boyunca kopekle oturma komutu, gelmesi, pati vermesi gibi egitim icerikli oyunlar oynadim. Ardindan ben evden ayrilirken kopek kapinin arasindan kacti ve benimle birlikte gitmek istedi. Cok uzucu bir durumdu. Kopek aglamaya basladi, eve girmek istemiyordu. Kopegin sahibine sadece sunu soyledim: “ Kopeginiz yaklasik 7 aydir sizinle ve yaklasik yarim saattir benimle. Bunun nedenini lutfen oturup bir dusunun. “  Kopek dovulmeden basari hissiyle, mutluluk hissiyle sadece yarim saat suren bir egitim aldi. Bir daha gorusmedik ve saniyorum gene ayni sekilde devam ettiler. Belki de cok ufak miktarda ceplerinden cikacak parayla aldirdiklari egitim ile 15- 20 sene boyunca yasayacaklari kaosu telafi edebilirlerdi. 

M.E.S: Bu sıralarda Pitbull cinsi kopeklere yonelik yasal bir uygulama cok konusuluyor. Siz ne dusunuyorsunuz? Bu kopekler gercekten toplum icin bir tehdit midir?

K.E: Sunu soyleyebilirim. Sorun kesinlikle kopekte degil, sahibindedir. Insanlarin arasinda da cok guclu, sinir sistemi zayif, aniden patlamaya, ofkelenmeye hazir karakterlerde olanlar vardir. Ama bu tarz insanlarin nasil bir cocukluk yasadiklarina, nasil yonlendirildiklerine bakmak gerekir. Pitbull gibi son derece kuvvetli fiziksel ozelliklere sahip bir kopegi dovuscu olarak yetistirirseniz, bu kopegin yapacagi herhangi bir yanlis cok pahaliya patlayacaktir. Ancak bu duruma neden olan kopeklerin sahipleridir. Bebek kadar uysal Pitbull’ lar da vardir. Karakterinin dogustan kotu oldugu, direkt olarak dovus makinesi haline gelmis bir kopek gibi dusunmeyelim Pitbull’ lari. Onlar bu hale insanlar yani sahipleri tarafindan getiriliyor. Hic boyle bir yonlendirme cabasina girmeseler uysal ve sakin de olabilirler. Ancak madalyonun oteki tarafina bakarsak gercekten cok kuvvetliler, yanlis insanlarin yanlis egitimlerin sonucunda maalesef tehlikeli bir hale getiriliyorlar.

M.E.S:  Belki boyle yanlis kisiler tarafindan egitilmis Pitbull’ lar icin yeniden uygulanılacak bir pozitif egitim methodu cozum olabilir. Peki, egitim esnasinda kopeklere uyguladiginiz zeka testleri var mi?

K.E: Egitim icerisinde kopegin zeka seviyesi ortaya cikar. Tam olarak zeka demeyelim de egilimleri olduklari alanlar ortaya cikar. Mesela bazi kopekler, oyunlarda cok daha yeteneklidir ama komut ogrenmekte gecikebilirler. Bazilari ise komutlara karsi cok daha yetenekliyken diger kopeklerin iyi olduklari alanlarda daha geri kalabilirler. Egitim icerisinde kopek kendini belli eder. Ancak sunu hemen belirteyim; Yapilan arastirmalarda yetenekleri bakimindan listelerin en sonunda yer alan Cin Aslani (Chow Chow ) cinsi bir kopek ile calismistim.  Ve benim profesyonelce egittigim ilk kopektir. Hayatimda herhalde bu kadar hizli tepki verebilen cok az kopek gormusumdur. Egitimi cok daha kolay kabullenen birkac irk hemen sayilabilir.Ama yine de cok fazla bu siniflandirmalar dogrultusunda gitmeyi saglikli bulmuyorum.Cunku bazen bu listeler kopegin sahibinde ya da egitmende bir onyargi da olusturabiliyor.Bu da calisilan kopege haksizlik demektir.

M.E.S: Yani kopege gore degisiyor?

K.E: Evet, her kopek kendine ozgu ve farklidir. Kendine ozgu bir karakteri ve psikolojisi vardir. Aynen insanlarda oldugu gibi, yani dunyanin en zeki insani illa Amerika’ dan, Cin’ den cikacak diye bir sey yok. Kopeklere bakis acim budur.

M.E.S: Kopek beslemek ailenin cocuklari acisindan da cok onemli olmali.Ne dersiniz?

K.E: Bu cok onem verilmesi gereken bi sorudur. Calistigim ailenin cocuklari varsa onlarin da mutlaka egitime katilmasini isterim. Sabirla hatta buyuk bir keyifle onlarla ozel olarak calisirim. Bazen inanilmaz keyifli anlar yasariz. Bir cocugun, kopeklerinin ailesinin bir ferdi oldugunu idrak etmesi, onunla ilgili bazi sorumluluklari yuklenmesi, bencilce dusunmek yerine kopegiyle empati kurmasi, onu anlamak ve ona dogruyu ogretmek icin cabalamasi gercekten gorulmeye degerdir. Bir sure once 2 cocuklu bir ailenin kopegini egitmeye baslamistim. Cok oyunca bir labradordu. Her gittigimde buyuk bi neseyle,heycanla beni karsilayan minik kopegin yanisira ayni heyecani o 2 cocukta da gorurdum. Hic unutmuyorum aileyle birlikte tasmayla dogru yurume calismasi yapmak uzere disari cikmistik. Dersin sonunda biz buyukler biraz geride kaldik. Ve iki kardese 2 ayri gorev verdim. Biri kopegini yuruturken, digeri de elindeki posetle kopeginin yaptigi tuvaletini ortadan kaldiricakti. O kadar buyuk bir itina ve keyifle ikisi de islerini yaptilar ki! O an kendi kendime "Kaan iste budur" dedim. Cok mutlu bir andi benim icin. Daha cok kucuk yaslarda, bir canliya sadece sevgi degil saygi da gostermenin gerekliligini ogretir bence tum bunlar. Sevginin de sadece mutlu olmak degil ayni zamanda mutlu etmenin sorumlulugunu da icerdigini anlatir!

 

M.E.S: Kopek egitimi ne kadar surer?

K.E: Oncelikle hosgoru ve ilgi isteyen ve herkesin tutarli davranmasi gereken bir egitimdir. Egitimler kopek icin en onemli olan mekanda yani kendi evinde ve ailesiyle birlikte yapilir. Yaklasik haftada bir gorusulur ve diger derse kadar gunde 2-3 dakikayi gecmeyecek egitimlerin aile tarafindan tekrar edilmesi istenir. Temel egitim toplam 12 derstir. 3 ay civari bir sure ister. Bazen kopek sahipleri soruyor: “3 ay cok uzun degil mi?” diye. Bu surenin uzun yillar yasayacak (15-20 yil gibi bir omur yasamasini bekledigimiz) kopegimizin hayatindaki onemli bir 3 ay oldugunu aciklarim.

M.E.S: Kopeklerine pozitif egitim aldirmak isteyenler icin bu egitimler cok mu pahalidir? Toplum genelinde boyle bir onyargi oldugunu dusunuyorum. Sizin fikriniz nedir?

K.E: Pozitif egitimde ilk olarak kopegin egitimi kabullenmesi gerekliligi oldugundan biraz daha zamana ihtiyac duyulabilir. Bunun nedeni de kopegi ikna etmek, onu zorlamamaktir. Belli bir surece yaydigimiz egitimin parasal karsiligi oyle zannedildigi gibi cok yuksek meblaglar degildir. Pahali olduguna, cok masraflar icerdigine inanmiyorum. Cunku 15 - 20 yil gibi bir sureligine bizimle yasayacak bir kopegin alacagi egitim, hem onun hem de ailenin omru boyunca daha rahat etmesine olanak verir. Ustelik bu uzun sureyi saglikli gecirmek adina yapilan odeme sadece bir kereliktir. Dogru egitilmis bir kopegin yeniden bir egitime ihtiyaci olmayacaktir.

M.E.S: Kopek secimi neden onemlidir?

K.E: Bazen bakiyorum insanlar farkinda olmadan zor bir baslangic yapiyorlar. Mesela cocuklarina arkadas olarak almislar kopeklerini. Dogal olarak oyun arkadasi olsun, hareketli olsun ki cocugumuzu mutlu edelim diyerek. Ama gel gelelim oyle bir irk ki aldiklari kopek, surekli sakince uymak istiyor, cocugun beklentilerine uymuyor ya da emekli bir cift, sakin hayatlarina bir arkadas aldiklarini dusunerek son derece hareketli bir irka sahip yavruyu eve getiriyorlar. Ve ister istemez kaos yasaniyor. Bu nedenle kopekli hayata baslangicta en onemli nokta; Kopek secimidir.

M.E.S: Son olarak eklemek istediginiz bir sey var mi?

K.E: Insanlar artik sunu fark etmeliler. Icinde yasadigimiz cagda aci veren, zorbaliga sirtini dayamis yontemler gecerliligini yitirmektedir. Ben her konuda bilimsel, akil ve hosgoru yoluyla yurutulen metotlari tercih ediyorum. Vicdani rahat sahip ve mutlu kopek ancak aci ve baskilardan arinmis bir egitim icinde saglanabilir. Iste, Pozitif Egitim boyle bir sistemdir Bunun icsel muhasebesini yapmalarini rica ediyorum.

M.E.S: Peki, yakin tarihlerde insanlarin kopek egitimi konusunda detaylica bilgilenebilecekleri bir semineriniz var mi?

K.E: Evet, 25 Temmuz 2010 Pazar gunu Maltepe Nefes Okulu’ nda Kopek koclugu egitimi semineri verecegim. Sabah saat 11’ den aksam saat 18’ e kadar surecek 7 saatlik bir seminer olacak. Ilgi duyan herkesi bekliyorum.

M.E.S: Kopek koclugu egitimi seminerinize kimler katilabilir?

K.E: Isteyen herkes katilabilir. Kopeklere yogun ilgisi olan kisiler, merak ettiklerini sormak isteyenler, kopek korkusu yasayan ve bu korkuyu asmak isteyenler, kopeklere nasil davranilmasi gerektigini ogrenmek isteyenler, kendi kopegini gene kendisi egitmek isteyenler ya da yakin bir gelecekte hayatina bir kopek dahil etmek isteyenler icindir.

M.E.S: Tesekkur ediyorum, cok keyifli bir roportaj oldu.

K.E: Bende tesekkur ederim.

DipNot:   Yasaminiza bir kopek girdigi andan itibaren her sey degisir. O, sizin en iyi dostunuz olur. Siz ona evin ve icinde yasadiginiz toplu duzenin davranis kurallarini ogretirken; O da size sevginin gercek anlamini, kosulsuzlugunu, safligini, dostlugunu ve ne olursa olsun bir arada olmanin degerini ogretir. Onlar; Birlikte yasanilmasi gereken essiz ve ozel varliklardir.

   Ancak bu paylasim guzel oldugu kadar sorumlulukta gerektirir. Kopekleri egitmek isterken goz ardi edilen en onemli ve hassas nokta sudur: Butun yuku onlarin sirtina atip onlarla daha sorunsuz anlasabilmek icin kendinize yeni bilgiler takviye etmeyi gereksiz bulabiliyorsunuz. Oysa ki bu bir ekip isidir. Sizin icin onun sizi anlamasi ne kadar onemliyse; Onun icinde sizin onu anlamaniz bir o kadar onemlidir ki aranizda saglikli bir uyuma kavusabilin.

Roportaj: Meryem Ebru Sezen

Yayina Hazirlayan: Tolga Kartal

MALTEPE NEFES OKULU

Maltepe Sahilyolu, Migros hizasi,

Seven Balik Restorani’nin Yani - ISTANBUL

0541 201 94 77 - 0216 352 21 60

www.nefesokulu.com